Jak co roku dzień Wszystkich Świętych uczczono modłami i uroczystym składaniem wieńcόw na mogiłach tych, ktόrym nie dane było spocząć w ojczystej ziemi.

Ze względu na liczne w Bawarii miejsca polskiej pamięci narodowej, uroczystości składania hołdu zmarłym, poległym i pomordowanym trwały przez cały tydzień. Wzięli w nich udział pracownicy polskiego konsulatu, księża, przedstawiciele miejscowych władz oraz Polonia.

Z roku na rok zauważa się coraz większe zaangażowanie polskiej placόwki dyplomatycznej w organizację obchodόw związanych z czczeniem miejsc naszej pamięci narodowej, a także konkretne działania na rzecz ich renowacji i pielęgnacji. Wielka w tym też zasługa niestrudzonego opiekuna polskich mogił i pomnikόw - Andrzeja Dalkowskiego. 

Miejsca pamięci, ktόre uczczono w tym roku z okazji dnia Wszystkich Świętych:

KZ Dachau - przy kaplicy Śmiertelnej Bojaźni Bożej, pod tablicą poświęconą pomordowanym polskim duchownym,

na cmentarzu Leitenberg, pod pomnikiem ku czci Polaków pomordowanych w KZ-Dachau,

na cmentarzu Waldfriedhof, przy krzyżu poświęconym Polakom pomordowanym w KZ- Dachau.

W uroczystościach wzięła udział Konsul Generalna RP w Monachium Elżbieta Sobόtka, ksiądz proboszcz dr Stanisław Pławecki, o. Bogusław Augustowski i licznie przybyła Polonia.

Na terenie obozu, w kaplicy siόstr Karmelitanek, odprawiona została msza św., ktόrej głόwnym celebransem był o. prof. Stanisław Bafia CSsR. Oprόcz niego mszę celebrowali: proboszcz o.dr Stanislaw Plawecki CSsR, o. Boguslaw Augustowski CSsR i o. Mariusz Mazurkiewicz CSsR.

Murnau – pod pomnikiem ku czci polskich oficerów, więźniów Oflagu VII A. Obok pracownikόw konsulatu i przedstawicieli Poloni w składaniu wieńcόw i kwiatόw uczestniczył drugi burmistrz miasta J.Bierling, a także polski oficer, komandor Hewelt, ze szkoły NATO w Oberammergau. Modlitwę za zmarłych odprawił Dominikanin, polski ksiądz posługujący w monachijskiej parafii św. Gertrudy. 

Cmentarz Ostfriedhof w Monachium – na grobie Alfreda Schütza, kompozytora pieśni żołnierskiej „Czerwone maki na Monte Cassino”, żołnierza II Korpusu gen. Andersa. 

Cmentarz Südfriedhof w Monachium – pod pomnikiem powstańców styczniowych. We wspólnym składaniu wieńcόw i kwiatόw uczestniczyli przedstawiciele miejscowej Polonii, Szkolnego punktu Konsultacyjnego oraz Szkoły Przedmiotów Ojczystych przy Polskiej Misji Katolickiej w Monachium. Modlitwę prowadził o. Mariusz Mazurkiewicz CSsR.

Cmentarz Perlacher Forst w Monachium – przy kwaterze „Displaced persons“ oraz na grobach żołnierzy polskich z kompanii wartowniczych przy armii amerykańskiej.

Cmentarz Waldfriedhof w Monachium – na mogiłach Romana Kochanowskiego, artysty malarza i prof. Jana Biczyckiego. Dzięki zabiegom Konsulatu Generalnego pomnik nagrobny Romana Kochanowskiego został w tym roku odnowiony przez konserwatorów sztuki z Ministerstwa Kultury w Warszawie.

Cmentarz Südfriedhof w Norymberdze - pod tablicą upamiętniającą śmierć 81 Polaków, robotników przymusowych. Obok przedstawiciela konsulatu w uroczystości uczestniczyła około 80 osobowa reprezentacja Polonii. Modlitwę prowadził ks. Stanisław Stenka z PMK w Norymberdze.

Cmentarz Westfriedhof w Ingolstadt - pod pomnikiem Polaków zmarłych tutaj po wojnie (robotnicy przymusowi oraz jeńcy wojenni przeniesieni z oflagu w Murnau). Przy licznym udziale środowiska polonijnego (ok. 50 osόb) odbyło się nabożeństwo, a następnie procesja  różańcowa prowadzona przez księdza Ryszarda Kaźmierczaka.

Cmentarze w Landshut – pod pomnikiem poświęconym zmarłym Polakom na cmentarzu Hauptfriedhof, a także na mogile ku czci Polaków, ofiar robót przymusowych, na cmentarzu w Achdorf. Złożenie kwiatów poprzedziła msza święta w miejscowym kościele pod wezwaniem św. Piotra  i Pawła, odprawiana przez ks. Jana Przewoźnika.

Cmentarz w Bad Reichenhall - pod tablicą ku czci Maksymiliana Gierymskiego. We wspólnym składaniu kwiatów, obok przedstawicieli konsulatu, uczestniczył drugi burmistrz Bad Reichenhall – M.Adldinger. Po uroczystości na cmentarzu, w sali miejscowej szkoły, miał miejsce wykład „Maksymilian Gierymski - polscy malarze w Monachium i Bawarii” oraz koncert kwartetu smyczkowego. Program został przygotowany przez Wydział Kultury Konsulatu Generalnego RP w Monachium.

Wildflecken – na cmentarzu polskim, gdzie spoczywa ok. 600 robotników przymusowych, w tym dzieci, ktόre zmarły z wycieńczenia w latach 1945-1951 w tutejszym obozie przejściowym. Odbyła się msza święta oraz modlitwa za zmarłych, odprawiona przez ks. proboszcza z PMK w Würzburgu Jerzego Sobotę. W mszy licznie uczestniczyli przedstawiciele okolicznej Polonii, miejscowy opiekun cmentarza Adolf Kreuzpaintner oraz przedstawiciele konsulatu i miejscowych mediów. Zgromadzonych, przed rozpoczęciem uroczystości, powitał starosta Walter Gutmann. 

Cmentarz w Schondorf – pod pomnikiem wystawionym ku czci prof. Tadeusza Zielińskiego, wybitnego filologa klasycznego i znawcy kultury antyku, oraz na jego grobie na miejscowym cmentarzu. Kwiaty złożyli przedstawiciele konsulatu, drugi burmistrz Schondorf K. Bergmeier i towarzyszące im osoby, ktόre osobiście znały prof. Zielińskiego. Po uroczystości odbyło się spotkanie dotyczące planowanej na przyszły rok sesji naukowej poświęconej prof. Zielińskiemu, z okazji 150 rocznicy jego urodzin i 65 rocznicy śmierci. 

Cmentarz w Affing/Aulzhausen – na grobie Michała Kwika, robotnika przymusowego, skazanego na karę śmierci w 1944 r. za uszkodzenie munduru żołnierza Wermachtu. Po mszy św. kwiaty złożyli przedstawiciele konsulatu, burmistrz miasta oraz członkowie komitetu organizacyjnego partnerstwa Affing-Łobez.

Bad Kissingen - pod krzyżem upamiętniającym bitwę z 10.07.1863 r., w której - podczas wojny prusko-austriackiej - uczestniczył 19 pułk piechoty z Poznania. Zapalono znicze, przy udziale przedstawiciela konsulatu i księdza  J.Soboty z PMK w Würzburgu. 

KZ Flossenbürg - pod tablicą ku czci pomordowanych Polaków oraz na cmentarzu, w centrum miasta, na grobach więźniów obozu.  W kaplicy na terenie byłego obozu odbyła się msza św. z udziałem władz miejskich.

Cmentarz w Neumarkt k. Norymbergi –  na którym spoczywają ofiary II wojny światowej (głównie robotnicy przymusowi) z Polski, Rosji Chorwacji i Rumunii złożone zostały kwiaty przez przedstawicieli konsulatu, burmistrza miasta, starostę i radnych miejskich. Oprawę muzyczną uroczystości zapewnili młodzi muzycy z Częstochowy, którzy uczestniczyli w organizowanych corocznie w Neumarkt warsztatach. Stojący tam pomnik powstał z inicjatywy środowiska niemieckiego. 

Cmentarz aliancki w Dürnbach – na ktόrym spoczywają żołnierze alianccy. W uroczystości organizowanej corocznie przez Konsulat Wielkiej Brytanii uczestniczą przedstawiciele korpusu konsularnego, w tym także polskiego.

PM
(Info: Kons. Gen., B. Małoszewska, foto. Jan Małoszewski) 
......................................................................

Przy Pomniku Powstańcόw Styczniowych

 

Wzgόrze Leitenberg – modły przy polskim pomniku

 

Polski krzyż na cmentarzu Waldfriedhof

 

W drodze na mszę św. (KZ Dachau)